9 zenbakia

Bakea, elkartasuna eta elkarbizitza.

Gure herrian behin betiko bakea lortzeko aukera indartzen ari dela ez dago batere zalantzarik. Hala ere, aukera honi ihes egiten ezin diogu utzi eta, beraz, heldu egin behar diogu.

Giza eskubide guztien defentsak, giza bizitza-eskubideak eta integritate fisikoarenak nahiz eskubide zibil eta politikoek, funtsezko irizpide etikoa osatzen dute bakearen oinarriak ipintzeko. Geroko utzi gabe, orain bertan bakezko kultura eraiki eta bakezkoak egiten hasteko, iragandako gertaeren kontaketei bide eman behar zaie eta etorkizunari ikuspegi demokratikoz heldu, kontsensu sozial eta politikorik handienaz.

Ezinbestekoa iruditzen zaigu zenbait konpromiso, irizpide eta eginkizun onartzea bakearen bidea indartzeko:

1.- Konpromiso etikoa giza duintasunarekiko

Ez dago ezer giza duintasunaren aurrekoa denik edo bere gainetik dagoenik, ez ideia edo egitasmo politikorik, ez hauen defentsarik, ez bidegabekerien salaketarik, ezta Estatu arrazoirik ere.

2.- Konpromiso politikoa demokraziarekiko

Ez dago ideia edo egitasmo politikoen alde egitea galarazterik ezta ere horiek gauzatzeari betoa jartzerik, bide baketsu eta demokratikoen bidez bakarrik defendituak direnean eta gizartearen gehiengoa alde daukatenean.

Konpromiso bikoitz honetatik abiatuta, kontsensu sozialerako guneak eragin behar dira Zarautzen, oinarri sendoak eta konpartituak finkatzeko, hartara askatasunez garatu dadin gure gizarteko aniztasun politikoa. Kontsentsu horretarako beharrezkoak dira irizpide batzuk.

3.- Bakea lortzeko kontsentsu soziala lantzearren funtsezkoak diren zenbait irizpide:

3.1. Giza eskubideak onartu eta berauen errespetua landu, hori baita Zarautz mailan ikuspegi sozial eta politikotik harremanak berreraikitzeko giltzarria.

3.2. Elkarrekiko errespetua eta konfiantza berreskuratu bizikidetza zuzenagoa eraikitzeko. Pertsonari eta ideia politiko desberdinei zor zaien errespetuan oinarritu beharko dira udal ordezkarien arteko harremanak. Jarrera horrek lagundu egingo du gorroto, mesfidantza, mendeku, dominazio eta haustura joerak indargabetzen. Halaber, lagundu egingo du gure herrian giroa baretzen eta ontzen, bai maila pertsonalean bai sozialean.

3.3. Elkarri entzun eta elkarrizketa landu, aurrera egiteko. Hitza ez dago min egiteko erabiltzerik ezta engainurako eta hondatzeko ere. Bide hori utzi beharra dago, enfrentamenduzko dinamikatik elkar hartzera igarotzeko.

Ekimen honen bitartez bizikidetzarako gune bat eratu nahi da Zarautzen, bizikidetza baketsu batera iristen lagunduko duten ekintzak adostu eta finkatzeko. Horretarako, beharrezkoa da, besteak beste, zenbait eginkizun zehaztea.

4. Bizikidetza baketsua iristeko zenbait eginkizun:

Biktima guztiak onez hartu, giza eskubideen urraketak eragin dien sufrimenduaren esperientziara elkartasunez hurbiltzen ahaleginduz.

Bakezko heziketa landu zarauztarren artean eta, berezi-bereziki, gazte jendearengan. 

Sistema demokratiko eta parte – hartze sendoa eta arduratsua errotu.

MOZIOA

Zarauzko udal ordezkariei eskaria egiten diegu Giza eskubideen batzorde berezi bat abian jartzeako ondoko betebehar hauekin:

1)      Zarautzen kontsensu sozialerako guneak eraikitzeko tresnak sortzea, oinarri sendoak eta konpartituak finkatzeko eta gure gizarteko aniztasun politikoa askatasunez garatzeko.

2)      Zarauzko kaleetan elkarrekiko errespetua eta konfiantza berreskuratzeko tresnak zehaztea, bizikidetza zuzenagoa eraikitzeko.

3)      Zarautzen herritarrek elkarri entzun eta elkarrizketa lantzeko ekimenak zehaztea.

4)      Adituen proposamenak eta azterketak ezagutzeko guneak eta tresnak zehaztea.

5)      Bakearen heziketa eta giza eskubideen defentsa Zarautzen lantzeko proposamenak zehaztea denon artean.

Ricardo Gatzagaetxebarria EAJko Eusko Legebiltzarreko ordezkari eta gai ekonomikoetan arduradunak hitzaldi irekia eskaini zuen Zarautzen egoera ekonomikoari buruz, bertako batzokian antolatu ohi diren informazio eta heziketa jardueren barruan. Gatzagaetxebarriak modu gordinean laburbildu zuen egungo egoera, lepo bete zen aretoan. “Atzeraldi ekonomikoaz baino gehiago, depresioaz hitz egin behar dugu, langabezi tasa gora doalako etengabe, eta BPGa, kontsumo pribatua eta inbertsio publiko-pribatua, berriz, behera modu argian”.

1999tik 2008ra doan hamarkadan bizitako gorakadarekin kontrajarri zuen oraingo krisialdia. “Euskadik izan duen aro ekonomiko onenetik gatoz. Urte horietan pilatutako BPGa %36’4 hazi zen, %3,7 urtean. Biztanleko BPGa %70 handitu zen, 31.514 eurora iritsiz, eta 168.200 lanpostu sortu ziren”. 2009az geroztik, ordea, “hazkunde eta enplegu indikadore guztiek behea jo dute, eta pasa den martxoan lanik ez zuten 161.918 lagun geneuzkan Euskadin”.

Argi utzi zuen krisialdiak nazioarteko testuinguruan duela jatorria, baina aldi berean nabarmendu duen Patxi Lopez lehendakariak ez diola aurre egiten jakin izan. Haren ustetan, legealdia balantze “ezin okerragoa” ari da uzten Euskadirentzat, ia 45.000 langabetu gehiagorekin, eta 32.5000 afiliatu gutxiagorekin Gizarte Asegurantzan. Kezkagarritzat jo zuen Eusko Jaurlaritzak PSE-EErekin izan duen zorraren hazkundea, 4.900 milioi eurotan zenbatu zuena: “Bederatzi bider handitu dute zorra, eta zorpetze gaitasuna baimendutakoaren mugaraino eraman. Herritarren artean zatitzen badugu, 5.500 euroko zorra ematen du”.

Legebiltzarkide jeltzaleak ohartarazi zuenez, “atzetik datorrenak” ordainduko du egoera hori. Izan ere, 2014an, Eusko Jaurlaritzak 725,9 milioi euro ordaindu beharko dizkie maileguen amortizazio eta interesen truke banku eta inbertsiogileei. Gipuzkoako Foru aldundiaren aurrekontu osoa gainditzen du ia zifra horrek: “Argi dago Patxi Lopezen ondotik datorrenak hipotekatutako eta eskuak lotutako gobernua topatuko dituela”. Kezkagarritzat jo zuen, halaber, Eusko Jaurlaritzak “gastu korronteari aurre egiteko zorpetzea, eta ez inbertsioak egin edo ekonomian eragina izango duten neurriak hartzeko”.

Gatzagaetxebarriak azaldu zuenez, “errezeta horixe bera da Bildu Foru Aldundian aplikatzen ari dena, inbertsioetatik eta enplegua bultzatzeko egitasmoetatik dirua kenduz, gizarte laguntza berriak ‘asmatzen’ dituen bitartean dagoeneko araututa dauden arloetan. Populismoa da hori”.  Ohartarazi zuenez, “sozialistek eta ezker abertzaleak ez dute ekonomia egitasmorik herri honentzat epe ertain-luzean. Herritarrek erabaki beharko dute bere momentuan, nazio garatu eta moderno gisa, zer hobesten duten: kudeaketa serioa ala Garitanoren populismoa”.

Haren irudiko, Euskadik Frantzia, Alemania, eta Europa iparraldeko herrialdeekin parekatzea izan behar du helburu, eta horretarako aukera ikusten du, gure herriak Espainiak baino ehun ekonomiko “orekatuagoa eta osasungarriagoa” baitauka. “Ekoizpen ehun hori indartu eta berritu behar da, formakuntza eta teknologia berrietan inbertituz, hori baita lehiakorrak izateko eta mundura zabaltzeko bide bakarra”.

Hala, zehaztu zuen “nazioarteratzea” dela Euskadik duen erronkarik handiena: “Esportazioak sendotzea eta Frantzia, Alemania, AEBak edo Japonia bezalako herrialdeen kanpo-eskariari erantzutea da euskal ekonomiak Espainiakoarekiko izan duen mendekotasuna gutxitzeko eta enplegua sortzeko modu bakarra, Espainiako merkatuaren bilakaera eskasa ikusirik”. Gatzagaetxebarriaren arabera, Euskadik duen langabezi tasa, %12 ingurukoa, oso larria da. “Ezin gara kontsolatu gure buruari esanez Espainiakaren erdia dela, edo 80ko hamarkadan %25ekoa genuela.  Orain dugun egoera da eta aurre egin beharra dago”.

Azkenik, iragarri zuen Lopezen Gobernuak onartutako aurrekontuak ez datozela “inondik inora” errealitatearekin bat, “hazkundea aurreikusitakoa baino %2,7 apalagoa izango delako, eta oker horrek hankaz gora jarriko dituelako kontuak”. Baikortasunerako argi-izpiren bat ere aipatu zuen, hala nola industria jardueraren errekuperazio zantzuak: “Okupazioak %0,4 egin zuen gora 2011ko lehen hiruhilekoarekin alderatuta”.

Iñigo Cabacasen heriotza

Apirilaren 9an hil zen Iñigo Cabacas gaztea, Ertzaintzaren pilotakada baten ondorioz. Oso gertaera larria eta salagarria da, euskal gizartean hunkipena eta samina sortu dituena. Egindako kalteak ez du konponbiderik. Tamalez, justiziak eta egiak ez dute Iñigo gurera ekarriko, baina exijentzia politikoa eta, batez ere, morala da gertatutakoa azken ondorioetaraino ikertzea, eta erantzukizunak argitu eta zuritzea. Era berean, oinarriak jarri beharko dira halakorik sekulan errepikatu ez dadin.

Euskaldun guztion polizia da Ertzaintza. Autogobernuaren funtsezko elementua. Asko dira Euskadin autogobernuaren alde borrokan eta, horren barruan, euskal polizia profesionalaren aldeko aldarrikapenagatik bizia eman duten herritarrak. Eta gehiegi izan dira herritarrak defenditzearren erahildako edo zauritutako ertzainak. 

Gertaera mingarria eta salatu beharrekoa da euskaldun askoren desira izan den poliziaren jokabidearen ondorioz herritar bat hiltzea. Ertzaintzaren jardunaren inguruan hausnarketa egin beharko da ezinbestean, aurrerantzean halakorik ez gertatzeko, baina baita Ertzaintzak herritarren artean bereganatutako errespetua, atxikimendua eta sinesgarritasuna gal ez ditzan.

Azaldutakoaren ondorioz, honako MOZIOA aurkezten dugu:

1.- Zarauzko Udalak elkartasuna eta dolumina helarazten dizkie Iñigo Cabacasen lagun eta senitartekoei, haren heriotz bidegabe eta justifikaezinaren aurrean.

2.- Zarauzko Udalak Herrizaingo Sailari, Justiziari eta Eusko Legebiltzarrari eskatzen die apirilaren 9an Bilbon gertatutakoa ikertzearren baliabide guztiak jartzeko, okerrik edo arduragabekeriarik izan den argitzeko, gardentasun osoz, eta Ertzaintzaren erantzule politikoek ardurak beren gain hartzeko. 

3.- Zarauzko Udalak Herrizango Sailari eta Ertzaintzari eskatzen dizkie gomazko piloten egokitasunaren inguruan azterketa sakona egiteko. Ertzaintza polizia profesionala eta modernoa dela bermatzeko, eta material eta teknikarik egoki eta seguruenak erabiltzeko neurriak hartu behar dira.

4.- Zarauzko Udalak salatu egin nahi du zenbait sektore sozial eta politikok Iñigo Cabacasen heriotza politikoki eta asmo makurrekin erabili nahi izatea, haren lagun eta senitartekoen borondatearen aurka besteak beste. Udalak ez du begi onez ikusten, Ertzaintzak jasandako atentatu eta eraso larrien aurrean mutu gelditu direnek, gertaera lazgarri hau Ertzaintzaren aurka egiteko aprobetxatu nahi izatea, kide gutxi batzuren ardura kolektibo eta polizia-gorputz oso baten izena zikintzeko aprobetxatuz.

“Aurrekaririk gabeko gertaera larritzat” jo du Juan Luis Illarramendik “herriaren borondatearen gainetik atez-atekoa inposatzea”

EAJk “argigarritzat” eta “tristetzat” jo du atzo Udalak  egindako Osoko Bilkura. Jeltzaleek atez-atekoaren inguruan kontsulta egitea proposatuz aurkeztutako mozioa atzera bota zen bertan, Bildu eta Aralar-Ezker Anitzaren botoekin (11 guztira). Alde bozkatu zuten EAJk, PPk eta PSE-EEk, 10 boto batuz. “Bilduk bere kasa iragarri zuen duela zenbait egun Donostian gure herrian atez-atekoa ezartzeko asmoa duela. Horren aurrean, atzokoan alkateari eskatu genion alkate gisa jokatzeko eta zarauztar guztien interesak defenditzeko. Tamalez, HBren alkate izaten jarraitzen duela ikusi genuen”, deitoratu du Imanol Lasa bozeramaleak.

EAJren irudiko, “alkateak erabaki du ezker abertzalearen Exekutibaren erabaki bat inposatzea, herritarren borondatearen gainetik. Atzo berretsi zuen hori, zarauztarren ahotsa entzuteari uko egin eta kontsulta egiteko eskaera atzera bota zuenean. Oso erabaki larria iruditzen zaigu, aurrerkaririk gabekoa”. Errepikatu du Zarautzekiko “errespetu falta” dela “Donostian emandako prentsaurreko baten bitartez” jakitea atez-atekoa ezartzeko asmo horren berri, eta erabakia “Udalean ez hartzea, dagokion tokian, hain zuzen”: “Gipuzkoan sistema hau inposatuko omen duten herrien artean gu gara biztanle gehien dituena. Eta aipatutako prentsaurrekoan ez zen gure alkatea izan, ezta Zarauzko beste ordezkari publikorik ere”.

Jeltzaleen bozeramalearen arabera, “alkateak esan du herriak eman zuela jada atez-atekoaren aldeko botoa azken hauteskundeetan. Hauteskundeak irabazi zituenez, gai honetan eta beste batzuetan nahi duena egingo duela esatearen parekoa da hori”. Nolanahi ere, azpimarratu duenez, “matematikekin arazo handia omen dute. Argudio horrek ere ez die balio, atez-atekoaren aurka gauden indar politikook lortutako boto kopurua batzen badugu, 5.772 ateratzen direlako, Bilduk eta Ezker Batua-Aralarren baino gehiago (5.316)”.

“’Zero zabor’ lelotik ‘zero kontsulta’ lelora igari dira”, erantsi du. “Alkatearen adierazpenek hankaz gora jarri dute herri honetan garatu izan den partaidetza politika eta argi utzi dute bere borondate bakarra ezker abertzaleak agintzen diona aplikatzea dela. Kontsultaren emaitzen beldur dira”. “Iruzurtzat” jo du Juan Luis Illarramendik iragarritako prozesu parte-hartzailea. “Alkateak prozesu horretaz hitz egiten duenean, zera esaten ari zaigu: herritarrei galdetuko digula zabor-pertzak etxe-atarietan edo hamabost metro haratago jarri behar diren, edota zein egunetan atera beharko dugun papera edo jaten dugun arraina. Ez besterik. Atez-atekoa ez da zalantzan jartzen”.

Hori dela-eta, alkateari eskatu dio “herritarrak ez nahasteko hitz politekin”. “Egia bakarra hauxe da, uko egin diola kontsulta antolatzeari, eta horrekin, jakiteari zarauztarrok bost edukiontziekin birziklapena hobetzen jarraitzeko ahalegina egin nahi dugun, edo, aldiz, atez-atekoa hobesten dugun bilketa sistema gisa”. Lasaren ustetan, bosgarren edukiontziak lortutako emaitza onek irakurketa argia dute: “Zarauztarrek erakutsi dute jada birziklatu nahi dutela. Gipuzkoan aipatzeko moduko lana egin da: 2000an %17 birziklatzen zen, eta 2010ean, berriz, %43. Jauzi handia da, heziketaren eta kontzientziazioaren bidetik lortutakoa. Oso emaitza politak lortzen ari ginen. Horrek erakusten du sentsibilizazioa dela gakoa, eta ez inposizioa edo fanatismoa”.

EAJk bilketaren inguruan duen jarrera berretsi du: “Birziklapenerako zaborra selektiboki biltzeko bi modu daude: atez-atekoa, eta edukiontziak. Atez-atekoaren aurka gaude gu, zikina, zaharkitua eta garestia delako, eta herritarren intimitatearen eta osasungarritasunaren aurka doalako, zaborrak gure bizitzen erdigunean kokatuz. Inposizioan oinarritutako sistema da, ezker abertzalearen pentsamoldearekin bat egiten duena; pentsamolde horren arabera, ez dio axola zeintzuk diren bitartekoak, helburua justifikatuta baldin badago”.

Eztabaida mahai gainean dagoela azpimarratu du. “Herritarrek badituzte nahikoa argudio eta informazio erabaki bat hartzeko. Kezka bolo-bolo dabil kalean. Beraz, naturaltasun osoz egin beharko genioke aurre aferari, zarauztarrei galdetuz zein den haien ustetan jarraitu beharreko bidea”. Ildo horretan, Aralar-Ezker Batuak kontsultaren aurka bozkatu izana kritikatu du Lasak. “Bildurekin frontea eratu dute atez-atekoa defenditzeko, eta kontsulta ez egiteko eman duten argudio bakarrak hauexek dira: ez daudela ados galderarekin eta ez dagoela nahikoa denborarik. Aitzakiak iruditzen zaizkigu, kontuan hartzen baldin badugu urteak daramatzagula honi buruz eztabaidatzen”.

Atzoko Osoko Bilkuran gertatutakoaren aurrean, jeltzaleek ziurtatu dute ez direla geldirik geldituko datozen asteetan: “Beharrezko ekimen guztiak jarriko ditugu martxan, gai honetan azken hitza herritarrena izan dadin, eta zaborren bilketa gehiengoaren eskaerekin bat etor dadin lortzeko”.

Legea berraztertzen ari dira, eta araudi berriak toldoen instalazioa ahalbidetu eta “Zarauzko hondartzak duen potentzial handia” aintzat har dezan ekimenak proposatuko ditu

Zarauzko EAJko bozeramale Imanol Lasak iragarri duenez, Kosten Lege berria malguagoa izan dadin ekimenak aurkeztuko dituzte Espainiako Diputatuen Kongresuan, Arantza Tapia Gipuzkoako diputatu jeltzakearen bitartez. Besteak beste, araudi berriak iazko udan kendutako 200 toldoen instalazioa baimentzea izango da helburuetako bat. Espainiako Ingurugiro saileko Kosten Zuzendaritzak hartutako erabaki horrek harridura eta haserrea sortu zituen hainbat erabiltzaile eta herritarren artean.

Pasa den hilabetean, egun Espainiako Gobernuko Ingurugiro arduradun den Miguel Arias Cañete ministroak indarrean den Kosten Legearen erreforma sakona iragarri zuen. Lege horretan oinarritu zen aurreko Gobernua Muskaria eta Narros arteko toldoak kentzeko, oso erabaki polemikoan, elementu hauek instalatzeko itsasgoran gutxienez sei metro luzeko hondar espazioa behar dela ezartzen baitu. Imanol Lasaren arabera, erreforma prozesu hori aprobetxatzea da EAJren helburua, Kongresuak onartuko duen araudi berriak “halako arazoak sortzeko tarterik ez uzteko, tramiteak arintzeko, eta sen onean oinarrituta egoteko”.

Bozeramale jeltzalearen esanetan, toldoak kentzeak, “arazorik ez zegoen tokian arazoa sortzea ekarri zuen. Horrenbestez, Gobernu berriari adieraziko diogu lege berriak logikan oinarritu behar duela, ezin duela hain zorrotza izan, eta toldoak aintzat hartu behar dituela, Zarauzko ikur eta ondare diren aldetik. XIX. mendeaz geroztik erabiltzen dira, normaltasun osoz eta kalterik eragin gabe”.

Haatik, EAJk aukera baliatu nahi du erreforma harago joan dadin “eta hondartzak duen potentzial handia eta aldi berean Inguruarekiko errespetua uztar ditzan”. “Zarauzko hondartzak, esparru natural ederra izateaz gain, ezaugarri bikainak dauzka kirol eta turismo ekintzak antolatzeko, eta beharrezkotzat jotzen dugu oztopo administratibo zentzugabeak kentzea eta baimenak arintzea, publizitatearen eta babesleen esparruan esaterako, jarduera horien antolaketa errazteko, neurrikoak direnean, eta segurtasuna, garbiketa eta ingurugiroarekiko errespetua bermatzen dituztenean”.

Bozeramaleak gaineratu duenez, jarduera horiek onuragarriak dira herriaren ekonomiarentzat eta aisialdi eskaintzarentzat. “Aurreko legealdian ere hainbat harreman eduki genituen Madrilgo eta Gipuzkoako Kosten teknikari eta zuzendariekin. Antolatutako ekintzei esker, hala nola kometen jaialdia, arrantza txapelketa edo zaldi lasterketa, hondartzaren kudeaketaren ingurua eskarmentua pilatzeko aberasgarriak izan dira, eta lege berrian ikuspegi hori islatzea da gure nahia, arrazoizkoa izan dadin”.

Zarauzko EAJk bat egin du erakundeak bilbon egingo duen agur manifestaldiarekin

Zarauzko EAJk bat egin du Gesto por la Paz erakundeak ‘Lortu dugu – El futuro es nuestro lemapean’ egindako manifestaldirako deialdiarekin, etzi, larunbaterako -hilaren 11-, Bilbon 17:30ean. PSE-EE, Ezker Anitza-EB eta PP alderdiekin egindako agerraldi bateratuan, Imanol Lasa bozeramaleak eta Maribel Albizu zinegotziak –eta urte askotan erakundeko kide izandakoak- Gestok tolerantziaren eta askatasunen defentsan egindako  ibilbidea aitortu nahi izan dute, agur manifestazioarekin bat eginik.

Gogoratu dutenez, 2006ko uztailean Zarauzko Udalak aho batez eman zion Gesto por la Paz-i Zerbitzu Berezien domina (Eusko Alkartasunak barne, nahiz eta orain, Bilduren barruan, uko egin dion deialdia babesteari). Beraz, errekonozimendu horri jarraipena eman nahi zaio orain. Autobusa antolatu da joan nahi dutenentzat, Karmelitetatik abiatuta, larunbatean 15:45ean. Izena eman nahi izanez gero batzokian badago horretarako aukera.

Arestian aipatutako alderdietako ordezkariek azaldu dutenez, Gesto por la Paz-en bidea ez da batere samurra izan, mehatxua, irain eta eraso ugari pairatu behar izan baitituzte bere kideek. Erakunde honen eta beste batzuen, zein beste eragile askoren konpromisoa funtsezkoa izan da egungo egoerara iristeko, azpimarratu dute. Ilusioz eta baikortasunez begiratzen diote datorrenari: “Denok eman beharko dugu pauso bat elkarrekin bakean bizitzeko, ideologien gainetik hurkoa errespetatuz”.

Ospakizunak babesteko mozioa aurkeztuko du eta berak ere zarauztar konpositorearen bizitza eta lana ekarriko ditu gogora. Eskudero afiliatu jeltzalea izan zen 1977az geroztik hil arte

Erantzuna Bilduren balantzeari

EAJren zinegotzi taldetik, ordea, zalantzak ditugu neurri horrek izan ditzakeen zenbait ondorioren gainean. Gai honen inguruan gure jarrera finkatu aurretik, Lapurdi kaleko bizilagunen ikuspegia jaso nahi dugu. Beraz, gustura hartuko ditugu zuen ekarpenak, iritziak eta iradokizunak, eaj-pnv@zarautz.org helbidean edo Udaleko gure bulegoan -Zigordia 13-.

Mezu honi atxikita planoa ikus dezakezue, xehetasun gehiagorekin. Eskerrik asko aldez aurretik.